ورود

s_150_100_16777215_00_images_articles_images.jpgطبق قانوني كه در سال 1980 در چين تنظيم شد وضعيت فرزندان و نگهداري از آن‌ها اين‌گونه است:
مادهء 29: ارتباط بين فرزندان با پدر و مادر پس از طلاق پايان نمي‌يابد. پس از طلاق خواه با پدر يا مادر زندگي كنند، فرزندان هر دوي آن‌ها خواهد بود و هر دو حق آموزش و پرورش آن‌ها را دارند. پس از طلاق اگر فرزند شير خواره باشد به مادر تحويل داده مي‌شود و در غير اين صورت در مورد نگهداري فرزند بايد والدين به توافق برسند و در صورت عدم توافق دادگاه خلق با توجه به حقوق و منافع كودك و شرايط عيني والدين، به قضاوت مي‌نشيند.
 مادهء 30: پس از طلاق در صورتي كه كودك نزد يكي از والدين بماند ديگري بايد كل يا بخشي از هزينه‌هاي آموزش و مايحتاج زندگي وي را تامين كند. آن دو بايد در مورد ميزان پرداخت اين هزينه‌ها به توافق برسند وگرنه دادگاه قضاوت خواهد كرد.
مادهء 31: در زمان طلاق زن و شوهر بايد در مورد دارايي‌هاي خويش به توافق برسند و در صورت عدم حصول توافق، دادگاه خلق با توجه به شرايط واقعي دارايي آنان و نيز در نظر گرفتن حقوق و منافع «زن و فرزندان» قضاوت خواهد كرد.
مادهء 45 تصويب شده در1992 تصريح مي‌كند; زن و شوهر بايد مسوول مراقبت از فرزندانشان باشند. در شرايطي كه مرد فوت كرده است يا ناتوان است يا تحت هر شرايط ديگري نمي‌تواند مسووليت داشته باشد، هيچ‌كس نبايد در حق قيموميت مادر مداخله كند.
در مورد قيموميت نيز قانون مدني چين مي‌گويد:
اصل 16: پدر و مادر به عنوان قيم فرزندان خردسال خويش محسوب مي‌شوند و در صورت فوت يا ناتواني ايشان (والدين) اشخاص زير به ترتيب مي‌توانند قيموميت آن كودكان را برعهده گيرند:
1- پدر بزرگ و مادر بزرگ. 2- برادر و خواهر بزرگتر. 3- وابستگان نزديك يا دوست.
همان‌طور كه مي‌بينيم قانون كشور چين در اين زمينه هيچ‌گونه تبعيضي روا نداشته و به دليل جنسيت افراد هيچ اولويتي براي آن‌ها قايل نشده است.
حضانت در قوانين انگلستان اين‌گونه تعريف شده است:
حضانت رابطه‌اي است بين يك كودك (كه مولي عليه ناميده مي‌شود) و فردي كه حق اداره، تامين نفقه، تعليم و تربيت و فراهم كردن وسايل رفاه كودك را داراست. البته اين اختيارات قاعدتائ توسط والدين كه مكلف به مراقبت، حمايت و ادارهء كودك هستند نيز اعمال مي‌شود. با وجود اين، هرگاه يكي از والدين فوت كرده يا قادر يا مايل به اعمال اين اختيارات و تكاليف نيست، مسالهء تعيين يك جانشين، به شكل يك قيم مطرح خواهد شد. هر كودك بايد سرپرستي داشته باشد كه از منافع او حمايت كند.
بنا بر قانون حضانت صغار، مصوب 1971و 1973 م. پدر و مادر به‌طور يكسان حق دارند از كودكانشان مراقبت و مواظبت كنند و اگر يكي از والدين فوت كند، اين وظايف برعهدهء آن كه در قيد حيات است محول مي‌شود. اگر اختلافي بين والدين بروز كند يا رسيدگي‌هاي راجع به طلاق اتفاق بيفتد، ممكن است درخواست نامه‌اي به محضر دادگاه داده شود. در اين حالت دادگاه اوضاع و احوال قضيه را بررسي مي‌كند و دربارهء موضوع حضانت تصميم مي‌گيرد، آن هم با در نظر گرفتن اين نكته كه مهم‌ترين ملاحظات، رفاه و آسايش كودك است.
تعيين قيم
قيم ممكن است به اين طرق تعيين شده باشد:
الف) سند مهر و امضا شده، يا وصيت نامه يكي از والدين.
ب) در صورتي كه از طريق سند مهر و امضا شده، يا وصيت نامه، ولي مشخص نشده وكودك نيز والد، قيم يا شخص ديگري كه او را اداره كند، نداشته باشد. اين امر توسط دادگاه عالي دادگاهاي ايالتي به انجام مي‌رسد.
هرگاه يك كودك يا صغير، تحت حمايت دادگاه قرار گرفته (كه ممكن است زماني اتفاق بيفتد كه پدر و مادر فوت كرده يا از هم طلاق گرفته‌اند) همهء تصميمات مهمي‌ كه بر كودك مؤثرند، مثل تربيت او، ادارهء دارايي‌ها و سرمايه گذاري‌هايش فقط با كسب اجازه از دادگاه و معمولائ از شعبهء خانواده مي‌تواند اخذ شود.
اما در انگلستان در مورد فرزندان نامشروع قانون تبعيض‌آميزي به چشم مي‌خورد به اين معنا كه فرزند نامشروع تحت سرپرستي مادر خود است و مادر مكلف است نفقهء او را تا 16 سالگي بپردازد. پدر اسمي‌ جز در موردي كه دادگاه مژيستريت حكم «انفاق به كودك نامشروع توسط پدر مدعي ابوت» را عليه او صادر كرده، هيچ تعهدي نسبت به تامين وسايل آسايش كودك ندارد. اگر چنين حكم شده باشد، پدر اسمي ‌مسوول است نفقهء كودك را تا 16 سالگي بپردازد، گواين‌كه اگر كودك نياز به تحصيلات يا آموزش‌هايي بيشتر داشته باشد، اين حد به بعد از 16 سالگي نيز كشيده مي‌شود.
وضعيت فرزندان و حضانت در ايران
مادهء 1158: طفل متولد در زمان زوجيت ملحق به شوهر است مشروط به اين‌كه از تاريخ نزديكي تا زمان تولد كمتر از شش ماه و بيشتر از 10 ماه نگذشته باشد.
مادهء 1159: هرطفلي كه بعد از انحلال نكاح متولد شود ملحق به شوهر است مشروط به اين‌كه مادر هنوز شوهر نكرده و از تاريخ انحلال نكاح تا روز ولادت طفل بيش از 10 ماه نگذشته باشد مگر اين‌كه ثابت شود كه از تاريخ نزديكي تا زمان ولادت كمتر از شش ماه و يا بيش از 10 ماه گذشته باشد.
مادهء 1168: نگهداري اطفال هم حق و هم تكليف ابوين است.
مادهء 1169: براي نگهداري طفل مادر تا دو سال از تاريخ ولادت او اولويت خواهد داشت پس از انقضاي اين مدت حضانت با پدر است مگر نسبت به اطفال اناث كه تا سال هفتم حضانت آن‌ها با مادر خواهد بود.
مادهء 1170: اگر مادر در مدتي كه حضانت طفل با اوست مبتلا به جنون شود يا به ديگري شوهر كند حق حضانت با پدر خواهد بود.
مادهء 1171: در صورت فوت يكي از ابوين حضانت طفل با آن‌كه زنده است خواهد بود هر چند متوفي پدر طفل بوده و براي او قيم معين كرده باشد.
مادهء 1172: هيچ‌يك از ابوين حق ندارند در مدتي كه حضانت طفل به عهدهء آن‌هاست از نگهداري او امتناع كند.
مادهء 1173: هرگاه در اثر عدم مواظبت يا انحطاط اخلاقي پدر يا مادري كه طفل تحت حضانت اوست صحت جسماني و يا تربيت اخلاقي طفل در معرض خطر باشد محكمه مي‌تواند به تقاضاي اقرباي طفل يا به تقاضاي قيم او يا به تقاضاي رييس حوزهء قضايي هر تصميمي ‌را كه براي حضانت طفل مقتضي بداند اتخاذ كند.
مادهء 1180: طفل صغير تحت ولايت قهري پدر يا جد پدري خود مي‌باشد.
مادهء1181: هريك از پدر و جد پدري نسبت به اولاد خود ولايت دارند.
مادهء 1233: زن نمي‌تواند بدون رضايت شوهرخود سمت قيمومت را قبول كند.
ازدواج مجدد زن الزامائ به معناي از دست دادن حق حضانت نيست مگراين‌كه مرد ثابت كند كه شوهر جديد يا محيط خانوادگي جديد زن را از توجه لازم به طفل باز مي‌دارد در اين صورت مي‌تواند طفل را پس بگيرد. ولايت به معناي سرپرستي كلي از طفل است به خصوص در مورد ادارهء اموال طفل و مسايلي نظير اجازهء خروج از كشور. ولايت در ايران هيچ‌گاه به عهدهء مادر گذاشته نمي‌شود.
همان‌طور كه ملاحظه شد قوانين ايران در زمينهء حضانت كودكان بانگاهي جنسيتي و تبعيض‌آميز زنان را از بسياري از حقوق مادري خود محروم نموده است و پدر بزرگ را در زمينهء ولايت و حضانت ارجح شمرده است.
منابع:
1- منصور، جهانگير. قوانين و مقررات خانواده، نشر دوران، 1383
2- منصور جهانگير، قانون مدني، نشر ديدار، 1383
3- حقوق انگليس به زبان ساده،ترجمهء صفر بيگ زاده آروق، جلد نخست، نشر حقوقدان، 1377
4- شادلو، شيده، سيماي زن در جهان (چين)، مركز امور مشاركت زنان نشر برگ زيتون، 1377
 به نقل از:روزنامه سرمایه جمعه 19 خرداد 1385

FacebookMySpaceTwitterDiggDeliciousStumbleuponGoogle BookmarksRedditNewsvineTechnoratiLinkedinMixxRSS FeedPinterest